Türkiye’de ücretli çalışanların gelirleri, artan oranlı vergi dilimi esasına göre vergilendirilir. Bu sistemde çalışanların yıl boyunca elde ettikleri gelirler üst üste eklenerek ilerler ve belirli eşikler (basamaklar) aşıldığında uygulanan vergi oranı artar. Bu durum, yılın ilerleyen aylarında çalışanların net maaşlarında görülen düşüşlerin temel sebebidir. (Brüt ücretle çalışan işçiler için)
1. Gelir Vergisi Matrahı ve Kümülatif Toplam (KGVM)
Gelir Vergisi Matrahı, çalışanın brüt kazancından yasal kesintiler (SGK İşçi Payı ve İşsizlik Sigortası İşçi Payı) düştükten sonra kalan tutardır.
- Aylık Matrah: Sadece ilgili ay içinde vergiye tabi olan kazancı ifade eder.
- Kümülatif Matrah (KGVM): Takvim yılı başından itibaren (Ocak ayından itibaren) o güne kadar elde edilen aylık matrahların toplamıdır. Vergi oranı, bu kümülatif toplamın hangi dilime girdiğine bakılarak belirlenir.
2. 2026 Yılı Güncel Vergi Dilimleri (Ücretliler İçin)
2026 yılı için geçerli olan ve vergi hesaplamalarında temel alınan baremler şu şekildedir:
Matrah Baremi (TL), Vergi Oranı, Uygulama Esası
- 0 – 190.000 TL,%15, İlk gelir dilimi
- 190.001 – 400.000 TL,%20,190.000 TL'yi aşan kısım için
- 400.001 – 1.500.000 TL,%27,400.000 TL'yi aşan kısım için
- 1.500.001 – 5.300.000 TL,%35,1.500.000 TL'yi aşan kısım için
- 5.300.001 TL ve üzeri,%40,5.300.000 TL'yi aşan kısım için
3. Dilim Geçişleri ve Aylık Vergi Hesaplama Mantığı
Vergi dilimi geçişlerinde, ilgili ayın kazancının bir kısmı alt dilimden, bir kısmı ise üst dilimden vergilendirilebilir.
Örnek Senaryo: Bir personelin Nisan sonu kümülatif matrahı 170.000 TL, Mayıs ayı matrahı ise 42.500 TL olsun.
- Mayıs sonunda toplam 212.500 TL'ye ulaşılır.
- Bu durumda 190.000 TL'ye kadar olan kısım dolmuş olur.
- Mayıs ayında 20.000 TL %15'ten, kalan 22.500 %20'den vergilendirilir.
4. Vergi İstisnaları ve Net Ele Geçen Tutar
2022 yılında başlayan uygulama ile asgari ücretin vergi ve damga vergisi tutarı tüm çalışanlar için istisna kapsamındadır. Bu, hesaplanan toplam gelir vergisinden, o ayki asgari ücretin gelir vergisi tutarının düşüleceği anlamına gelir. Bu işlem, çalışanın cebine girecek net tutarı doğrudan artırır.
Formülün Tanımı: Artan Oranlı Vergi Sistemi modeline göre, personelin cari dönem sonundaki Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı (H2) ile bir önceki dönemden devreden matrahı (H2-I2) arasındaki vergi yükü farkını hesaplayarak, ilgili aya isabet eden Net Gelir Vergisi tutarını bulur.
=(ÇOKEĞER(H2<=190000;H2*0,15;H2<=400000;28500+(H2-190000)*0,2;H2<=1500000;70500+(H2-400000)*0,27;H2<=5300000;367500+(H2-1500000)*0,35;H2>5300000;1697500+(H2-5300000)*0,4))-(ÇOKEĞER((H2-I2)<=190000;(H2-I2)*0,15;(H2-I2)<=400000;28500+((H2-I2)-190000)*0,2;(H2-I2)<=1500000;70500+((H2-I2)-400000)*0,27;(H2-I2)<=5300000;367500+((H2-I2)-1500000)*0,35;(H2-I2)>5300000;1697500+((H2-I2)-5300000)*0,4))
Yorumlar
Yorum Gönder