Ana içeriğe atla

Sendikal Haklarda Eşitlik: Unvan Değil, Çalışan Olmak Yeterli

Anayasa Mahkemesi’nin son kararı, çalışma hayatında sıkça tartışılan “beyaz yakalı – mavi yakalı” ayrımını kökten değiştirecek nitelikte önemli bir dönüm noktası oldu. Yüksek Mahkeme, bir çalışanın sadece “beyaz yakalı” olduğu gerekçesiyle sendikanın imzaladığı toplu iş sözleşmesinden (TİS) dışlanamayacağına hükmetti. Bu karar, Türkiye’de sendikal hakların sınırlarını yeniden çizdiği gibi işçilerin unvan ya da pozisyon farkı gözetilmeksizin aynı haklardan yararlanması gerektiğini de tescilledi.

Kararın merkezinde Rize’de madencilik sektöründe muhasebe şefi olarak görev yapan bir çalışanın başvurusu bulunuyor. Çalışan, sendikaya üye olmasına rağmen işyerinde imzalanan TİS’ten yararlanamadığını, kendisi ve benzer pozisyondaki bazı çalışanların “beyaz yakalı” denilerek kapsam dışına itildiğini belirtti. Yerel mahkemenin davayı reddetmesi üzerine dosya Anayasa Mahkemesi’ne taşındı. Yüksek Mahkeme ise, Anayasa’nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar vererek hem yeniden yargılama yolunu açtı hem de başvurucuya 34 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

Bu karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve artık emsal niteliği taşıyor. Kararda özellikle şu nokta vurgulandı: "Bir çalışanın toplu iş sözleşmesi kapsamı dışında bırakılabilmesi için tek gerekçe, o kişinin işveren vekili statüsünde olması veya işveren adına TİS görüşmelerine katılmasıdır. Bunun dışında “beyaz yakalı” ya da “masa başı çalışan” olmak hak kaybına sebep olamaz."

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yargıtay Kararlarında Uzaktan Çalışma ve Fazla Mesai Taleplerinin İspatı

Yargıtay kararlarında uzaktan çalışma kavramı doğrudan ele alınmasa da, özellikle saha çalışması yapan satış temsilcileri ve ilaç mümessilleri gibi işini işyeri dışında sürdüren çalışanlar üzerinden önemli değerlendirmeler yapılmıştır. Yargıtay'ın yaklaşımı, bir iş ilişkisinin varlığını işçinin iş görme borcunu ifa etmesi ve işverenin denetim imkanına bağlamaktadır. Bu bağlamda, uzaktan çalışan işçilerin kendi çalışma sürelerini belirledikleri hallerde fazla mesai taleplerinin kabul edilmediği görülmektedir. Zira Yargıtay, bu tür davalarda yalnızca tanık beyanlarını yeterli görmeyip, e-posta yazışmaları, bilgisayar kayıtları ve raporlar gibi somut delillerin aranması gerektiğini vurgulamıştır. Nitekim Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2015/34907 E., 2018/15287 K. sayılı kararında, home office çalışan bir pazarlama elemanının fazla mesai ücreti talebi, işçinin işveren denetimi dışında çalıştığı ve mesai saatlerini kendisinin belirlediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Bu yaklaşım, uzakta...

Dünyada Asgari Ücretin Anatomisi: Kimin Kararı, Kimin Hakkı?

Dünyada asgari ücretin tespiti, ülkelerin ekonomik yapıları, sendikal gelenekleri ve sosyal diyalog düzeylerine göre farklılık göstermektedir. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, 186 üye ülkenin yaklaşık yüzde 90’ında yasal veya toplu iş sözleşmeleri aracılığıyla uygulanan bir asgari ücret sistemi bulunmaktadır. Geriye kalan yüzde 10’luk kesimde ise asgari ücret sistemi bulunmamaktadır. Bu farklılık, ülkelerin sosyal devlet anlayışları, işgücü piyasası dinamikleri ve sendikal güçleriyle doğrudan ilişkilidir. Asgari ücret belirleme yöntemleri genel olarak üç temel model üzerinden şekillenmektedir. İlk yöntem, asgari ücretin doğrudan hükümet tarafından belirlenmesidir. Bu yöntemde hükümet, ekonomik göstergeleri ve sosyal dengeleri dikkate alarak tek taraflı bir karar alır. ABD, Brezilya, Hollanda, Lüksemburg, Malta, İspanya, Yeni Zelanda ve Yunanistan gibi ülkelerde bu sistem uygulanmaktadır. Hükümetin belirleyici olduğu bu modelde siyasi irade ön plandadır ve karar süre...

Kıdem Tazminatı Nedir? Kimler Yararlanabilir? (Soru–Cevap Rehberi)

Kıdem tazminatı nedir? Kıdem tazminatı, bir işçinin aynı işverene bağlı olarak belirli bir süre çalışmasının ardından iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda; işyerine yaptığı katkılar, çalışma süresince yaşadığı yıpranma ve yeni iş bulma sürecinde karşılaşabileceği zorluklar dikkate alınarak işveren tarafından ödenen toplu paradır. Her işten ayrılan kıdem tazminatı alabilir mi? Hayır. Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda değil, yalnızca kanunda belirtilen özel şartlar gerçekleştiğinde ödenir. Kimler kıdem tazminatından yararlanabilir? Kıdem tazminatı; 4857 sayılı İş Kanunu, 5953 sayılı Basın İş Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında çalışan işçilere tanınmış bir haktır. Kıdem tazminatı almanın temel şartları nelerdir? İki temel şart aranır: İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olması, İş sözleşmesinin, kanunda kıdem tazminatına hak kazandıran şekillerden biriyle sona ermiş olması. İşçi hangi durumlarda kıdem tazminatı alabi...