Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararları Işığında

İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı · Kıdem Tazminatı Değerlendirmesi

📜 Yargıtay 9. HD   21.09.2010   E. 2010/26375, K. 2010/25219

📜 Yargıtay 9. HD   07.01.2019   E. 2015/27995, K. 2019/48

⚖️ Her iki kararda da aynı hukuki ilke benimsenmiştir.

Bu kararlara göre, işverenin işçinin SGK primlerini hiç yatırmaması, eksik yatırması veya işçinin gerçekte aldığı ücret yerine daha düşük bir ücret üzerinden SGK bildirimi yapması, işçinin temel haklarını ihlal eder. Aynı şekilde, işçiye hak ettiği fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil gibi ücretlerin ödenmemesi de İş Kanunu kapsamında ücretin eksik ödenmesi niteliğindedir.

Bu tür uygulamalar karşısında işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-(e) maddesi uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir.

Çünkü işverenin ücret ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi, iş ilişkisinin güven temelini zedeler.

İstifa Olarak Değerlendirilemez

Yargıtay, işçinin bu nedenle işten ayrılmasının "istifa" olarak değerlendirilemeyeceğini kabul etmektedir. İşçi, haklı nedenle fesih hakkını kullandığında kıdem tazminatına hak kazanır. Buna karşılık, iş sözleşmesini sona erdiren taraf işçi olduğu için ihbar tazminatı talep edemez.

Ücret Kavramı Geniş Yorumlanır

Özellikle 2019 tarihli kararda Yargıtay, ücret kavramının yalnızca aylık maaştan ibaret olmadığını açıkça vurgulamıştır.

"Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile benzeri parasal haklar da ücretin bir parçasıdır."

Bu alacakların ödenmemesi veya bu ödemelerin SGK'ya gerçek tutarları üzerinden bildirilmemesi de işçiye haklı fesih hakkı verir.

Yerleşik İçtihada Göre Haklı Fesih Sebepleri

  • SGK primlerinin gerçek ücret üzerinden bildirilmemesi veya eksik yatırılması,
  • SGK'ya prime esas kazancın gerçeğe aykırı şekilde düşük gösterilmesi,
  • Fazla çalışma ve diğer ücret alacaklarının ödenmemesi.

➡️ İşçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı tanır.

📋 Sonuç

Yargıtay'ın yerleşik içtihadı uyarınca, yukarıda sayılan ihlallerin varlığı halinde işçi haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir.

✅ Kıdem Tazminatına Hak Kazanır ❌ İhbar Tazminatı Talep Edemez

İş sözleşmesini sona erdiren taraf işçi olduğu için ihbar tazminatı doğmaz; ancak işverenin kusurlu davranışları kıdem tazminatına hak kazandırır.

© Bu doküman, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. · Hukuki danışmanlık yerine geçmez.