📆 Güncelleme: Haziran 2026 | 📌 Profesyonel Bordro Rehberi
Tam Bordro Muhasebesi:
Tam Bordro Muhasebesi:
Tahakkuk, Ödeme ve İşveren Maliyeti
Brüt ücretten net ücrete, işveren yükümlülüklerine ve muhasebe kayıtlarına kadar eksiksiz ve uygulamaya dönük bir rehber.
📊 1. Örnek Vaka: Brüt 45.000 TL (Aylık, İdari Personel)
Bir çalışanın brüt ücreti 45.000 TL olsun. Sigorta statüsü normal (%14 işçi SGK + %1 işçi işsizlik). Gelir vergisi matrahı hesaplanırken SGK işçi payı düşülür, ardından vergi dilimi (%15) ve istisna uygulanır. Damga vergisinde brüt asgari ücret (33.030 TL) istisnadır, yalnızca aşan kısım üzerinden binde 7,59 hesaplanır.
📐 Adım Adım Brüt → Net Hesaplama
| Kalem | Tutar (TL) | Açıklama |
|---|---|---|
| Brüt Ücret | 45.000,00 | Aylık esas ücret |
| SGK İşçi Primi (%14) | 6.300,00 | 45.000 × 0,14 |
| İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1) | 450,00 | 45.000 × 0,01 |
| Toplam İşçi Kesintisi | 6.750,00 | SGK + işsizlik |
| Gelir Vergisi Matrahı | 38.250,00 | 45.000 - 6.750 |
| Gelir Vergisi (%15 - matrah üzerinden) | 5.737,50 | 38.250 × 0,15 |
| Asgari Ücret GV İstisnası (2026) | -4.211,33 | Asgari ücretin brütü üzerinden hesaplanan vergi (33.030 × %15 - SGK işçi payı sonrası) |
| Ödenecek Gelir Vergisi | 1.526,17 | 5.737,50 - 4.211,33 |
| Damga Vergisi Matrahı (Brüt - Asgari Ücret) | 11.970,00 | 45.000 - 33.030 |
| Damga Vergisi (Binde 7,59) | 90,85 | 11.970 × 0,00759 |
| Net Ücret (Çalışana ödenecek) | 36.632,98 | 45.000 - 6.750 - 1.526,17 - 90,85 |
✅ İşveren SGK Maliyeti (Teşviksiz - Genel Uygulama): İşletmenin gerçek personel maliyeti aşağıdaki gibidir.
🗓️ Kaynak: 2026 yılı SGK prim oranları (T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı / SGK) — İşveren payı toplamı %23,75 olarak uygulanır.
| İşveren Yükümlülüğü | Oran | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası (MYÖ) | %12,00 | 5.400,00 |
| Genel Sağlık Sigortası (GSS) | %7,50 | 3.375,00 |
| Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi | %2,25 | 1.012,50 |
| İşveren SGK Primi Toplamı | %21,75 | 9.787,50 |
| İşveren İşsizlik Primi | %2,00 | 900,00 |
| İşveren Toplam Maliyeti (Brüt + Primler) | - | 55.687,50 TL |
💡 Not: Yukarıdaki işveren prim oranları teşviksiz durumu yansıtmaktadır. İmalat, Ar-Ge veya diğer teşvikli sektörlerde oranlar 5 puana kadar daha düşük olabilir. İşveren prim oranları sigortalının çalışma türüne göre değişiklik gösterir.
📒 2. Muhasebe Kaydı – Tahakkuk (Dönem Sonu)
Personelin niteliğine göre gider hesabı değişir. Aşağıdaki örnek idari personel içindir (770 Genel Yönetim Giderleri). Üretim veya satış departmanı için aynı mantık farklı hesaplarla yapılır.
📌 Hatırlatma: Borç ve Alacak ilişkisi — Borç (sol taraf) firmanın yaptığı gideri, Alacak (sağ taraf) ise firmanın üçüncü kişilere (SGK, Vergi Dairesi, Çalışan) olan borçlarını gösterir.
_______________________ / _______________________
--------------------------------------------
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (BORÇ) 55.687,50 TL
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (ALACAK) 1.617,02 TL
361.01 ÖDENECEK SGK (İşçi Payı) (ALACAK) 6.750,00 TL
361.02 ÖDENECEK SGK (İşveren Payı) (ALACAK) 9.787,50 TL
362 ÖDENECEK DAMGA VERGİSİ (ALACAK) 90,85 TL
335 PERSONELE BORÇLAR (ALACAK) 36.632,98 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: Firmanın 45.000 TL brüt ücretin karşılığı olan tüm maliyeti (işveren primleri dahil) Gider hesabında borçlandırılmış; karşılığında çalışana net ücret borcu (335), SGK'ya işçi ve işveren payı borcu (361.01 ve 361.02) ve vergi dairesine vergi borcu (360 ve 362) alacaklandırılmıştır. Toplam borç = Toplam alacak (55.687,50 TL).
--------------------------------------------
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (BORÇ) 55.687,50 TL
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (ALACAK) 1.617,02 TL
361.01 ÖDENECEK SGK (İşçi Payı) (ALACAK) 6.750,00 TL
361.02 ÖDENECEK SGK (İşveren Payı) (ALACAK) 9.787,50 TL
362 ÖDENECEK DAMGA VERGİSİ (ALACAK) 90,85 TL
335 PERSONELE BORÇLAR (ALACAK) 36.632,98 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: Firmanın 45.000 TL brüt ücretin karşılığı olan tüm maliyeti (işveren primleri dahil) Gider hesabında borçlandırılmış; karşılığında çalışana net ücret borcu (335), SGK'ya işçi ve işveren payı borcu (361.01 ve 361.02) ve vergi dairesine vergi borcu (360 ve 362) alacaklandırılmıştır. Toplam borç = Toplam alacak (55.687,50 TL).
📌 Hesap planı detayı — Hangi gider hesabı kullanılmalı?
- 720 Direkt İşçilik Giderleri → Üretim bandında çalışan işçiler
- 730 Genel Üretim Giderleri → Üretim yardımcı personeli
- 740 Hizmet Üretim Maliyeti → Danışmanlık, yazılım, sağlık gibi hizmet üreten personel
- 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri → Satış temsilcileri, pazarlamacılar
- 770 Genel Yönetim Giderleri → Muhasebe, İK, yöneticiler (bu makaledeki örnek)
💸 3. Ödeme Kayıtları (Net Ücret, SGK, Vergiler)
🔹 Net ücret ödemesi (banka/havale)
_______________________ / _______________________
335 PERSONELE BORÇLAR (BORÇ) 36.632,98 TL
102 BANKALAR (ALACAK) 36.632,98 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: Personele borcun (335) kapatılması. Borç hesabı azalır (borçlandırılır), banka hesabı azalır (alacaklandırılır).
335 PERSONELE BORÇLAR (BORÇ) 36.632,98 TL
102 BANKALAR (ALACAK) 36.632,98 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: Personele borcun (335) kapatılması. Borç hesabı azalır (borçlandırılır), banka hesabı azalır (alacaklandırılır).
🔹 SGK prim ödemesi (işçi + işveren toplamı)
_______________________ / _______________________
361.01 ÖDENECEK SGK (İşçi Payı) (BORÇ) 6.750,00 TL
361.02 ÖDENECEK SGK (İşveren Payı) (BORÇ) 9.787,50 TL
102 BANKALAR (ALACAK) 16.537,50 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: SGK'ya olan toplam prim borcu (işçi + işveren) kapatılır. Borç hesapları borçlandırılır (kapatılır), banka azalır.
361.01 ÖDENECEK SGK (İşçi Payı) (BORÇ) 6.750,00 TL
361.02 ÖDENECEK SGK (İşveren Payı) (BORÇ) 9.787,50 TL
102 BANKALAR (ALACAK) 16.537,50 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: SGK'ya olan toplam prim borcu (işçi + işveren) kapatılır. Borç hesapları borçlandırılır (kapatılır), banka azalır.
🔹 Vergi ödemesi (GV + Damga)
_______________________ / _______________________
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (BORÇ) 1.617,02 TL
362 ÖDENECEK DAMGA VERGİSİ (BORÇ) 90,85 TL
102 BANKALAR (ALACAK) 1.707,87 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: Gelir vergisi (360) ve damga vergisi (362) borçları kapatılır. 360 hesabına alacak kaydedilen vergi borcu, ödeme ile borçlandırılarak sıfırlanır.
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR (BORÇ) 1.617,02 TL
362 ÖDENECEK DAMGA VERGİSİ (BORÇ) 90,85 TL
102 BANKALAR (ALACAK) 1.707,87 TL
_______________________ / _______________________
📌 AÇIKLAMA: Gelir vergisi (360) ve damga vergisi (362) borçları kapatılır. 360 hesabına alacak kaydedilen vergi borcu, ödeme ile borçlandırılarak sıfırlanır.
🔁 4. Bordro Döngüsü – Özet Akış
| Aşama | Yapılan İşlem | İlgili Hesaplar |
|---|---|---|
| 1. Tahakkuk | Brüt ücret + işveren primleri gider kaydedilir, çalışana borç, devlete borçlar (SGK/vergi) alacak yazılır. | 7xx (Borç), 335 (Alacak), 360 (Alacak), 361.01 (Alacak), 361.02 (Alacak), 362 (Alacak) |
| 2. Net ödeme | Personele borç kapatılır, banka azalır. | 335 (Borç), 102 (Alacak) |
| 3. SGK ödemesi | İşçi + işveren SGK yükümlülüğü bankadan ödenir. | 361.01 (Borç), 361.02 (Borç), 102 (Alacak) |
| 4. Vergi ödemesi | Gelir vergisi + damga vergisi tahsilatı. | 360 (Borç), 362 (Borç), 102 (Alacak) |
🧮 Netten brüte hesaplama notu: Uygulamada çalışan çoğunlukla net ücretle anlaşır. Netten brüte geçmek için vergi dilimleri, SGK tavanı ve istisnalar nedeniyle denklem çözümü gerekir. Bu makale brütten nete yaklaşımını esas almıştır. Netten brüte için bordro yazılımları veya ileri düzey formüller kullanılmalıdır.