Kıdem Tazminatı: Peşin mi, Taksitle mi?

Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği dönemde ödenmesi gerekir. Tazminat ödemesinin taksitle yapılması, sadece işçinin açık rızasıyla mümkündür. İşçi peşin ödeme yerine taksitli ödemeye onay vermediği sürece, işveren bu yönteme başvuramaz. Eğer işçi, belirli nedenlerle taksitli ödemeyi kabul etmişse, bu durumda da faize ilişkin haklarını ileri sürmesi için, iradesinin sakatlandığını yani kandırıldığını, baskı gördüğünü ya da yanıldığını ispat etmesi gerekir. Aksi halde, bu onayla birlikte faize ilişkin taleplerinden feragat etmiş sayılır. 

Bununla birlikte, taksitli ödemeye onay verilmiş olsa bile, işveren bu taksitleri kararlaştırılan tarihlerde ödemezse, bu durumda yapılan anlaşma geçerliliğini yitirir. Taksitlerin aksaması halinde işçi, alacağın tamamı üzerinden ve iş akdinin sona erdiği günden itibaren faiz talep etme hakkını yeniden kazanır. Bu, işçi lehine yorum ilkesi gereği hukuken korunur. 

Ödeme yapılmadığı veya eksik ödendiği durumlarda ise işçinin doğrudan dava açması mümkün değildir. Mevzuat gereği, işçilik alacaklarına ilişkin taleplerde önce ara bulucuya başvurulması zorunludur. Bu süreç tamamlanmadan açılacak dava, usulden reddedilir. Bu nedenle, kıdem tazminatının ödenmemesi halinde izlenmesi gereken ilk adım, arabuluculuk başvurusudur. Arabuluculuk sürecinde uzlaşma sağlanamazsa, iş mahkemesinde dava açılarak alacak talep edilebilir.

Kıdem tazminatı ödemesinin zamanında ve tek seferde yapılması, işverenin yasal yükümlülüğüdür. Aksi durumlar hem faize tabi tutulur hem de işçinin dava yoluna gitmesini meşru kılar. Faiz, yalnızca borcun geç ödenmesine ilişkin bir yaptırım değil, aynı zamanda işçinin tazminat hakkının gecikmeden korunması amacıyla düzenlenmiş bir güvencedir.